Özbəkistan ardıcıl beşinci aydır ki, qızıl ixrac etmir
Özbəkistanın yanvar-fevral aylarında ixracı əsasən qızıl tədarükünün olmaması səbəbindən 23,4% azalaraq 3,5 milyard dollara düşüb. Qızıl ardıcıl beşinci aydır ki, ixrac edilmir. Lakin digər ixrac istiqamətlərində satışlar artıb. Qızılın qiyməti son 17 ildə ən böyük aylıq azalmaya məruz qala bilər.
Milli Statistika Komitəsinin məlumatlarına görə, 2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Özbəkistanın xarici ticarət dövriyyəsi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,1% artımla 11,6 milyard dollar təşkil edib.
İxrac 23,4% azalaraq 3,5 milyard dollara düşüb. Bunun əsas səbəbi əvvəllər ixrac gəlirlərinin əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edən qızıl tədarükünün olmamasıdır (2025-ci ilin yanvar-fevral aylarında ümumi ixracın təxminən 37,4%-ni təşkil edib). İdxal 29,8% artaraq 8,1 milyard dollara düşüb.
İlin əvvəlindən bəri Özbəkistan heç bir qiymətli metal ixrac etməyib (2025-ci ilin eyni dövrü üçün 1,7 milyard dollarla müqayisədə).
Bu, ölkənin qızıl satışından imtina etdiyi ardıcıl beşinci aydır.
Qızıl ixracının dayandırılması fonunda mənfi ticarət balansı (ixrac və idxal arasındakı fərq) təxminən üç dəfə artaraq 1,58 milyard dollardan 4,5 milyard dollara çatıb.
Eyni zamanda, digər sahələrdəki artım səbəbindən qeyri-qızıl ixracı 22,4% artaraq 2,9 milyard dollardan 3,5 milyard dollara çatıb. Xüsusilə, xidmət ixracı 1,16 milyard dollardan 1,45 milyard dollara (pay 25%-dən 40,9%-ə qədər artıb), sənaye malları 575 milyon dollardan 643 milyon dollara (pay 12,4%-dən 18,1%-ə qədər artıb), kimya məhsulları 275 milyon dollardan 342 milyon dollara (5,9%-dən 9,6%-ə qədər) və qida məhsulları 294 milyon dollardan 351 milyon dollara (6,4%-dən 9,9%-ə qədər) artıb. Maşın və avadanlıq ixracı da 116 milyon dollardan 211 milyon dollara qədər artıb. Lakin bu artım qızıl itkisini yalnız qismən kompensasiya edib.
Özbəkistan sonuncu dəfə 2025-ci ilin sentyabr ayında qızıl ixrac edib, o zaman göndərişlər 1,48 milyard dollar təşkil edib. O vaxtdan bəri qlobal qızıl qiymətləri 2 martda 3806,5 dollardan 5400 dollara (+41,8%) yüksəlib, bundan sonra qiymətlər kəskin şəkildə aşağı düşüb.
Əziz MUSTAFA
