Zəlzələlər qəsdən törədilə bilərmi?

Zəlzələlər qəsdən törədilə bilərmi? Bu suala cavab olaraq, Türkiyədə “HAARP” ilə bağlı iddialar xüsusilə 17 avqust 1999-cu il zəlzələsindən sonra böyük söz-söhbətə səbəb olmuşdu. 1993-cü ildə əsası qoyulan və ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri, ABŞ Qabaqcıl Müdafiə Araşdırma Layihələri Agentliyi (DARPA) və Alyaska Universiteti tərəfindən maliyyə dəstəklənən Yüksək Tezlikli Aktiv Aurora Proqramı (HAARP) adlı layihələr ən çox görülənlərdir. iddialarda qurum adları qeyd olunub.

İddiaya görə, HAARP alternativ cərəyan və flüoresan işıqların istehsalına mühüm töhfələr vermiş məşhur alim Nikola Teslanın elektrik və enerji tədqiqatlarına əsaslanır. Teslanın "mistik" təbiəti və onun işi HAARP-ın ictimaiyyət arasında qeyri-elmi və qeyri-real adlandırılmasına səbəb olub. Xüsusilə sui-qəsd nəzəriyyəçiləri və yalançı elm adamları tərəfindən yayılan bu xüsusiyyətlər arasında havanı dəyişdirmə qabiliyyəti, peykləri söndürmə qabiliyyəti, insanların beynini idarə etmə qabiliyyəti, terrorun məhvetmə silahı, zəlzələlər yaratmaq kimi müxtəlif iddialar yer alır.

HAARP, Yer atmosferinin ən xarici təbəqəsi olan və radiodalğaların ötürülməsi üçün istifadə edilən ionosferin xüsusiyyətlərini öyrənmək üçün başlamış bir layihədir. Layihənin əsas məqsədi radiorabitə və müşahidə tədqiqatlarını təkmilləşdirmək məqsədilə ionosfer qatında tədqiqatlar və təcrübələr aparmaqdır. Bu məqsədlə, HAARP altında istehsal edilən ən məşhur alət İonosfer Tədqiqat Aləti (IRI) adlı ölçmə cihazıdır. Bu alət sayəsində HAARP ionosfer təbəqəsinə yüksək tezlikli və yüksək enerjili radiodalğalar göndərə bilir. IRI sayəsində HAARP tədqiqatçıları ionosferin çox kiçik bir hissəsini müvəqqəti olaraq stimullaşdıra bilirlər. Bu ionosferi stimullaşdırıcı qabiliyyətinə görə, HAARP müxtəlif təbii hadisələri uzaqdan idarə etmək üçün istifadə oluna biləcəyi iddialarının mərkəzində olmuşdur. Bu iddialar arasında dünyanın müəyyən bölgəsində “zəlzələ yaratmaq” ilk sırada gəlir.

Zəlzələlər yerin litosferində tektonik plitələrin nisbi hərəkəti və bir-biri ilə materik və okean diblərini əmələ gətirməsi nəticəsində baş verir. Ümumiyyətlə, zəlzələlər bu lövhələrin əks istiqamətdə paralel hərəkəti zamanı bir-birinə sürtünməsi və ya bir-birinə doğru hərəkət etməsinin nəticəsidir. Bu hərəkətlər ildə 0-100 millimetr arasında olsa belə, tektonik plitələrin nəhəng ölçüləri və bu strukturların bir-birinə sürtünməsi ölümcül və son dərəcə dağıdıcı təbiət hadisələri olan zəlzələlərə səbəb ola bilər. Tektonik plitələrin bu inanılmaz ölçüsü və kütləsi həm də HAARP kimi yüksək tezlikli və yüksək enerjili radio dalğaları ilə zəlzələləri tetiklemenin mümkünsüzlüyünü göstərir. Bütün bu iddialara əsaslanaraq deyə bilərik ki, insanlar daha çox elm qazanıb, sonda Allahın işinə müdaxilə etdikcə, dünyanın sonu yaxınlaşır.

Murad Şahməmmədov