Qışqıran mumiyanın arxasında maraqlı hekayə

III Ramzesin oğlu Şahzadə Pentaverə məxsus olan mumiya, ağrılı kimi görünən üz ifadəsi ilə onu "Qışqıran mumiya" kimi məşhurlaşdırıb. Mumiyanın maraqlı hekayəsi papirus sayəsində üzə çıxıb. Qədim Misirdə mumiyalama prosesi çox vacib idi. Ölən fironlar uzun proseslərə məruz qalıb, bədənlərinin ən yaxşı şəkildə qorunub saxlanmasına çalışılıb. Düzgün mumiyalanmış cəsədin sağlam vəziyyətdə axirətə keçəcəyinə inanılırdı.

Amma bu mumiyada işlər başqa cür görünürdü; balzamlama mayesi istifadə olunmamışdı və üzündə ağrıya bənzər ifadə vardı. Bu ifadə hətta mumiyanın “Qışqıran mumiya” adlandırılmasına səbəb oldu. Onun qışqıraraq öldüyü, yoxsa ölümündən sonra göstərildiyi məlum deyil.

Bəs bu marginal mumiyanın hekayəsi nədir? Turin Məhkəmə Papirusunda yer alan məlumatlar bütün faktları üzə çıxardı. Papirusda yazılanlara görə; həmin illərdə hökmranlıq edən III Ramses, oğlu Şahzadə Pentaverin rəhbərliyi altında boğazı kəsilərək öldürüldü.

Ancaq Misirdə fironu öldürməyin cəzası çox yüksək idi, çünki fironların Allahın yer üzündəki nümayəndələri olduğuna inanılırdı. Yazılanlara görə; Şahzadə Pentavere ilə əməkdaşlıq edən və onunla əməkdaşlıq etdiyi düşünülən çox sayda insan ya edam edildi, ya da şikəst edildi.

Təbii ki, atasına sui-qəsd edən şahzadə də günahkar bilinir və şahzadə öz həyatına qəsd etməyə məhkumdur.

Pentaverin özünü necə öldürdüyü məlum deyil. Dövrün şərtlərini nəzərə alsaq, bunun ümumiyyətlə ən çox ehtimal edilən üsul hesab edilən zəhərlənmə, özünü asma, yoxsa bu ikisinin birləşməsi olduğu hələ də elm adamları arasında müzakirə olunur.

III Ramzesin mumiyası əvvəlcə Krallar Vadisində bir məzarda basdırılıb lakin məzarı qarət edildikdən sonra köçürülüb. Maraqlıdır ki, fironun mumiyası Deyr əl-Baharidə oğlunun mumiyasının tapıldığı yerə gətirilib.

Qətlə yetirilən ata və qatil oğulun mumiyaları 19-cu əsrdə Əbd əl-Rəssul adlı kişinin ailəsi məzarları tapana qədər bir yerdə yatıb…

Murad Şahməmməd