Zelenski Putinə açıq məktub yazdı: Ukrayna müharibəyə birbaşa danışıqlar yolu ilə son qoymağa hazırdır

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiya diktatoru Vladimir Putinə açıq məktub yazdı. Həmin məktubda dövlət başçısı Kiyevin müharibəyə birbaşa danışıqlar yolu ilə son qoymağa hazır olduğunu bəyan edib.

Oxuməni.az bu barədə prezidentin rəsmi saytına istinadən məlumat verib.

Əsas məqamlar:

• Müharibənin itkiləri və gedişatı: Təkcə may ayında Rusiyanın cəbhədəki itkiləri 30 mindən çox şəhid və ağır yaralı olub, onlardan 63%-i həlak olub. Eyni zamanda, Ukrayna və Rusiya itkilərinin nisbəti 1-ə 5 və ya 1-ə 6-dır.
• Rusiya Federasiyasının beynəlxalq təcridi: Müharibə səbəbindən Rusiya tarixində ilk dəfə Çindən tamamilə asılı vəziyyətə düşüb və kömək üçün Şimali Koreyaya müraciət etmək məcburiyyətində qalıb. Rusiya Federasiyasına qarşı sanksiyalar Ukrayna üçün ədalət əldə edilənə qədər qüvvədə qalacaq.
• Müharibəyə son qoymaq formatı: Ukrayna müharibəyə ikitərəfli şəkildə son qoymağı təklif edir. Ukrayna Prezidenti İsveçrədə, Türkiyədə və ya ərəb ölkələrində baş tuta biləcək liderlərin görüşünü təşəbbüs edir.
• Atəşkəs: Hazırkı cəbhə xətti diplomatiya üçün başlanğıc nöqtəsi olmalıdır. Ukrayna danışıqlar zamanı tam atəşkəsi qəbul etməyə hazırdır və ABŞ atəşkəs xətti boyunca bu prosesin monitorinqini təmin edə bilər.
• Təhlükəsizlik zəmanətləri: Yeni təhlükəsizlik arxitekturası yaratmaq üçün vəziyyətə təsir etmək potensialına malik ABŞ və Avropa ölkələri həll prosesinə cəlb olunmalıdır.
• Vətəndaşların mübadiləsi və qaytarılması: Ukrayna "hamının hamıya" prinsipi ilə hərbi əsirləri dəyişdirməyə hazırdır. Bundan əlavə, Rusiyaya aparılan ukraynalı uşaqların və mülki şəxslərin qaytarılması üçün ciddi addımlar atılmalıdır. Zelenski bildirib ki, müharibə nəhayət ki, artıq rusları qane etmir və Rusiyaya qarşı getdikcə mənfi hisslər yaradır.
• "Siz Rusiyada hakimiyyətdə olduğunuz 26 ilin demək olar ki, yarısını Ukraynaya qarşı vuruşaraq keçirmisiniz. NATO, geosiyasət və rus dili haqqında nə deyirsinizsə deyin, bu müharibə sizin şəxsi seçiminizdir - əsl səbəbi olmayan müharibə. Tarix bunu belə xatırlayacaq", - deyə prezident vurğulayıb.

Atəşkəs və "hamıya hamı" mübadiləsi
Əsl atəşkəsin yaradılması tərəflər arasında dialoqa başlamaq üçün ən yaxşı başlanğıcdır. Danışıqlar davam edərkən Ukrayna tam atəşkəsə razılaşır.

Bundan əlavə, hökumət "hamıya hamı" əsasında genişmiqyaslı əsir mübadiləsinə hazırdır. Bu, müharibənin bitməsi üçün əhəmiyyətli bir müqəddimə ola bilər. Müharibə zamanı oğurlanmış mülki şəxslərin və uşaqların qaytarılması üçün də ciddi addımlar atılmalıdır.

“Amma biz Ukraynada daimi müharibə istəmirik. Biz çox yaxşı bilirik ki, müharibə olmadan vəziyyət ölçüyəgəlməz dərəcədə yaxşıdır. Biz buna nail olmaq istəyirik. Əminəm ki, rusların əksəriyyəti buna müsbət reaksiya verməyə hazırdır və siz də bunu bilirsiniz”, - deyə Zelenski qeyd edib.

Dövlət başçısı texniki dilin arxasında gizlənmək və ya servis diplomatiyasına vaxt itirmək əvəzinə, birbaşa ikitərəfli cavablar tapmağın vacibliyini vurğulayıb.

“Müharibəni tərk etməkdən qorxmayın - indi sizdən tələb olunan əsas şey budur”, - deyə o vurğulayıb.

Rusiyanın itkiləri və gələcək planları
Zelenski qeyd edib ki, may ayında Rusiya ordusunun itkiləri 30 mindən çox şəhid və ağır yaralı olub, onların 63%-i məhv edilmiş işğalçılar olub. Ukrayna tərəfi bu itki səviyyəsini aylıq olaraq qeyd edir və video sübutlara malikdir.

“Biz xalqımızı itiririk və hər itki bizə zərər verir. Hətta Ukrayna itkilərinin nisbəti Rusiya itkiləri ilə müqayisədə beşə və ya altıya bərabər olsa belə, bu, yenə də böyük əhəmiyyət kəsb edir”, - deyə o bildirib.

Eyni zamanda, Ukrayna kəşfiyyatı Rusiya rəhbərliyinin 2027 və 2028-ci illərdə müharibəni davam etdirmək planlarını nəzərdən keçirdiyini bildirir. Rusiya ballistik raketlərin effektivliyinə güvənir, Belarusu müharibəyə cəlb etməyə çalışır və Dnestryanı ilə ssenarilər qurur.

Məktubda deyilir: "Təbliğatçılarınız Rusiyanın bütün qonşularını bu və ya digər şəkildə təhdid edirlər. Həqiqətən bütün bunlardan keçmək istəyirsiniz? Seçim indi sizindir".

Müttəfiqlərdən asılılıq və nəticələr
Hərbi əməliyyatların Rusiya ərazisinə keçirilməsi səbəbindən Rusiya tarixində ilk dəfə Şimali Koreyadan kömək istəməyə məcbur oldu və indi tamamilə Çindən asılıdır. Təcavüzkarın sanksiyaların aradan qaldırılması və Ukraynaya dəstəyin azaldılması ümidləri boşa çıxır.

"Siz kömək üçün Pxenyana müraciət etməyə məcbur olan ilk Rusiya hökmdarısınız. Və bu gün tamamilə Çindən asılısınız - həm də Rusiya tarixində ilk dəfə", dövlət başçısı qeyd edib.

Zelenski Rusiya rəhbərliyinə xəbərdarlıq etdi: müharibə bitməsə, onlar öz sağ qalmaları üçün mübarizə aparmalı olacaqlar.

"Bu, nə məndən, nə də Ukraynadan gələn təhdiddir. Bunlar Rusiya tarixinin yaxşı bildiyiniz faktlarıdır: Rusiya nə vaxt..."

Əziz Mustafa