Benzin çatışmazlığı Rusiyanın 50-dən çox bölgəsinə təsir göstərir
Rusiyada yanacaq böhranı genişlənməyə davam edir.
Oxuməni.az-ın The Bell qəzetinə istinadən verdiyi məlumata görə, şəxsi nəqliyyat vasitələri üçün yanacaq satışına məhdudiyyətlər artıq ölkənin 53 bölgəsində, eləcə də Ukraynanın müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərində (TOT) qüvvədədir.
18 bölgədə 50 litrdən və ya bir dolu çəndən çox benzin satılmır. İşğal olunmuş Krımda, Sevastopolda, Xerson və Zaporojye bölgələrində, eləcə də sözdə "DPR" və "LPR" bölgələrində oxşar məhdudiyyətlər tətbiq edilib. Daha on bir bölgədə xeyli sayda yanacaqdoldurma məntəqəsində yanacaq çatışmazlığı yaşanır, baxmayaraq ki, hələlik rəsmi güc məhdudiyyəti yoxdur.
Çatışmazlığın əsas səbəbi Ukraynanın neft emalı infrastrukturuna sistematik şəkildə dron hücumlarıdır. May ayının sonuna qədər Rusiyanın mərkəzindəki demək olar ki, bütün əsas neft emalı zavodları fəaliyyətini azaldıb və ya dayandırıb. Mənbələr Reuters-ə bildiriblər ki, 12 iyun gecəsi Nijnekamskdakı Taneco neft emalı zavoduna, Taneko şirkətinin ən böyük müəssisəsinə hücum edilib və bu, onun emalın tamamilə dayandırılmasına səbəb olub. 16 iyunda İnterfaks Rusiyadakı bütün Taneto yanacaqdoldurma məntəqələrində məhdudiyyətlərin tətbiq olunduğunu bildirib. Rosneft, Başneft və TNK ölkə miqyasında benzinin qutularda satışına qadağa qoyduqlarını elan etdilər.
Energy Intelligence analitikləri iyun ayının ilk həftəsində Rusiyada neft emalı həcminin gündə 4 milyon bareldən aşağı düşdüyünü - 21 illik minimum olduğunu hesablayıblar. Onların hesablamalarına görə, Rusiya neft emalı zavodlarının gücü təxminən üçdə biri - gündə 2,14 milyon barel - hücumlar səbəbindən hazırda boşdur.
Energy Intelligence yazır: "Ukraynanın Rusiya enerji sektoruna qarşı kampaniyası genişmiqyaslı ziyana səbəb olub və ölkəni tarixinin ən pis yanacaq böhranının astanasına gətirib çıxarıb".
Bu fonda topdansatış yanacaq qiymətləri sürətlə artır. Sankt-Peterburq Əmtəə Birjasının məlumatına görə, ilin əvvəlindən bəri AI-92 benzininin topdansatış qiymətləri 30%, AI-95 33% və dizel yanacağının topdansatış qiymətləri 40% artaraq ton üçün rekord 75.900 rubl təşkil edib. May ayının ortalarından bəri aviasiya qazının birja ticarəti faktiki olaraq dayandırılıb və birjadankənar qiymətlər ton üçün 113.000 rubl tarixi maksimuma çatıb.
Federal Antiinhisar Xidməti birja ticarətində gizli sövdələşmədə şübhəli bilinən üç şirkətə (Solid Commodity Markets, Agrotorg Yug və Hansel) qarşı iş açdığını açıqladı. Agentliyin məlumatına görə, treyderlər yanacaq tədarükünün hamısını alıblar və bununla da vicdanlı bazar iştirakçılarının girişini məhdudlaşdıraraq onu şişirdilmiş qiymətlərlə yenidən satmaq məqsədi güdüblər.
"Rusiyada tammiqyaslı yanacaq böhranı formalaşmağa başlayır. Mövsümi tələbat adətən avqust-sentyabr aylarında pik həddə çatır və qıtlıq əlamətləri iyun ayının əvvəlində ortaya çıxır. Vəziyyət sabitləşməsə, yanacaq amili ilin ikinci yarısında inflyasiyanın əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilə bilər", - deyə Finam strateqi Yaroslav Kabakov xəbərdarlıq edib.
Dünən Moskva Neft Emalı Zavodunun dron hücumundan sonra neft emalını dayandırdığı bildirilib. Gündə 21.000 tondan çox (zavodun gücünün 53%-i) tutumlu AVT-6 ilkin neft emalı qurğusu zədələnib.
Əziz MUSTAFA
