Tehrana üç zəng: Ukrayna, Britaniya və Bolqarıstan İranla döyüşməkdən imtina etdi

İslam Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, Ukrayna, Britaniya və Bolqarıstan İranla əlaqə saxlayaraq ona qarşı müharibədə iştirak etmək niyyətində olmadıqlarını bildiriblər. Kiyev əvvəllər Xəzər dənizində İran gəmisinə hücum edib və ABŞ-ı dronlarla dəstəkləyəcəyinə söz verib, London və Sofiya isə ABŞ təyyarələri üçün baza təmin edib.

Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Esmail Baqaei bildirib. Onun sözlərinə görə, Ukrayna, Britaniya və Bolqarıstan İrana qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcəklərinə söz veriblər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü bildirib ki, "Son 24 saat ərzində Böyük Britaniya, Bolqarıstan və Ukraynadan dəfələrlə zənglər almışıq və onlar İrana qarşı müharibədə iştirak etməyəcəklərini bildiriblər".

Ukrayna və Avropa ölkələrindən gələn zənglər Tehranın rəsmi xəbərdarlıqlarından sonra edilib. Baqaei vurğuladı ki, İran ABŞ-ın istənilən sərgüzəştlərinin nəticələri ilə bağlı "həm regiondakı dostlara, həm də qonşularına" aydın izahatlar verməyə hazırdır. İran Xarici İşlər Nazirliyi hər hansı bir cinayətə və ya təkrarlanan təcavüzə cavab veriləcəyini təkrarladı.

İyulun 26-da İran Kiyevi Xəzər dənizində İran ticarət gəmisinə hücum etməkdə ittiham etdikdən sonra Ukraynanın Tehrandakı müvəqqəti işlər vəkilini çağırdı. İran Xarici İşlər Nazirliyi hücumu "düşmən və cinayətkar" adlandırdı və gəmiyə edilən hücum nəticəsində bir dənizçinin öldüyünü, digərinin isə yaralandığını bildirdi.

Bir gün əvvəl Ukrayna Prezidenti Volodymyr Zelenski Ukrayna qüvvələrinin Xəzər dənizində, "İranla əlaqəli hərbi yük daşımaq üçün istifadə edilən gəmilərə qarşı" da daxil olmaqla, uzun mənzilli hücumlarda "çox yaxşı nəticələr" əldə etdiyini bildirdi.

Bundan əlavə, iyulun sonlarında Politico bir mənbəyə istinadən Kiyevin silah təchizatı müqabilində ABŞ-a və Körfəz dövlətlərinə tutucu dronlar təmin etməklə kömək etməyə hazır olduğunu bildirdi. Mart ayında Zelenski İordaniyadakı ABŞ bazalarını qorumaq üçün dronlar və dron mütəxəssislərinin yerləşdiriləcəyini elan etdi və bu da İranın Ukrayna ərazisini "qanuni hədəf" adlandırmasına səbəb oldu.

The New York Times (NYT) mənbələrə istinadən xəbər verir ki, Xəzər dənizində gəmiyə hücumdan sonra Tehran Ukraynaya zərbə endirməyi ciddi şəkildə nəzərdən keçirib. Lakin Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi Tehrana hücumun qəsdən edilmədiyinə və Kiyevin gərginləşməyə çalışmadığına əminlik verib.

İran Ukrayna limanına raketlə zərbə endirməyi planlaşdırırdı. Onun fikrini dəyişməsinə nə səbəb oldu?

Britaniya ABŞ-ın İslam Respublikasına qarşı zərbələr endirmək üçün hərbi bazalarından, əsasən hava bazalarından istifadə etməsinə icazə verməklə Tehranı qəzəbləndirib. Bu qərarı yeni təyin olunmuş Böyük Britaniya Baş naziri Endi Börnhem verib və o, bu cür hücumları "müdafiə" adlandırıb.

İran Silahlı Qüvvələrinin İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (İİKK) öz növbəsində Britaniyanı cavab tədbirləri ilə hədələyib və bu cür hücumlar üçün istifadə edilən hər hansı bazanı qanuni hədəf adlandırıb.

İran Bolqarıstanı Yaxın Şərqdəki əməliyyatları dəstəkləmək üçün ABŞ hərbi təyyarələrinin yerləşdirilməsinə razılıq verərək təcavüzə kömək etməkdə günahlandırdı. Bolqarıstan parlamenti İranın etirazlarına baxmayaraq, Bezmer Hava Bazasında səkkizə qədər ABŞ KC-135 tanker təyyarəsinin və 250-yə qədər əsgərin müvəqqəti yerləşdirilməsini təsdiqlədi. Sofiya hücum silahlarından istifadə olunmayacağını və bu addımın Bolqarıstanı hərbi əməliyyatların iştirakçısı etmədiyini bildirdi.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Bolqarıstanın xarici işlər naziri Velislava Petrova-Çamova ilə söhbətində belə bir addımın qəbuledilməz olduğunu və iki ölkə arasındakı ənənəvi dostluq münasibətlərinə zidd olduğunu bildirdi.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsünün açıqlamaları İrana qarşı yeni Amerika əməliyyatına hazırlıq barədə xəbərlər fonunda gəldi. 31 iyulda The Wall Street Journal qəzeti Amerika rəsmilərinə istinadən ABŞ prezidenti Donald Trampın yeni bir hücum əmri verdiyini bildirdi. Qəzetin məlumatına görə, əməliyyat gələn həftəsonu başlaya və bir neçə gün davam edə bilər. Lakin Tramp özü sonradan İrana planlaşdırılan hücumun ləğv olunduğunu elan etdi: onun sözlərinə görə, Tehran və digər Yaxın Şərq ölkələri Vaşinqtondan sonrakı hücumlardan çəkinməyi xahiş ediblər.

Əziz Mustafa