Şimal Axını müharibədən sonra işləməyəcək: AB Rusiya qazını rədd etdi

Avropa Komissiyası Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsi bitdikdən sonra Şimal Axını qaz kəmərinin bərpasını istisna edib. Moskva ilə Vaşinqton arasında mümkün hər hansı bir razılaşmadan asılı olmayaraq, AB Rusiya qazını rədd etməyə davam edəcək.

Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə Euronews məlumat yayıb.

Avropa Komissiyası vurğulayıb ki, Avropa Kremlin siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə etdiyi Rusiya enerjisindən asılılığın qiymətini artıq bilir.

"Biz Rusiyadan qazıntı yanacaqları üçün asılılığın gizli dəyərini çox yaxşı bilirik." "O, silah kimi istifadə edildi və biz bunun qiymətini ödədik, ona görə də bunu unutmayacağıq", - deyə Avropa Komissiyasının sözçüsü Paula Pinho bildirib.

O, həmçinin xatırlatdı ki, Avropaya qaz tədarükünü ilk dayandıran Rusiya olub.

Avropa Komissiyasının mövqeyi Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyenin ifadə etdiyi siyasətlə uyğundur. Keçən həftə o, Rusiyanın enerji sektoruna qarşı sanksiyaların Moskva müharibəyə son qoyana qədər qüvvədə qalacağını bildirdi.

Eyni zamanda, Rusiya qazını qəbul etməkdən imtina ayrıca Aİ qanunvericiliyində təsbit olunub və yalnız sanksiyalardan və ya sülh danışıqlarının gedişatından asılı deyil.

"Mövcud qanunvericilik də sanksiyalarla və ya hər hansı geosiyasi hadisələrlə bağlı deyil." "Beləliklə, nə baş verməsindən asılı olmayaraq, biz tədricən Rusiya qazını və mayeləşdirilmiş təbii qazı Avropa bazarından çıxarırıq", - Avropa Komissiyasının enerji üzrə sözçüsü Anna-Kaisa İtkonen bildirib.

AB planına əsasən, Rusiya qazının idxalı 2027-ci ilin sonuna qədər tədricən dayandırılmalıdır. Mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) tədarükü üçün qısamüddətli müqavilələr artıq ləğv edilib və uzunmüddətli LNG müqavilələrinin 2027-ci ilin yanvar ayına qədər başa çatması planlaşdırılır.

Son mərhələ, əvvəllər Şimal Axını ilə əlaqəli olanlar da daxil olmaqla, boru kəməri qaz təchizatı müqavilələrinin ləğvini əhatə edir. Bunların 2027-ci ilin sentyabr ayına qədər başa çatması planlaşdırılır.

Bu kursu dəyişdirmək və ya dəyişdirmək üçün Avropa Komissiyasının yeni təklifi və üzv dövlətlərin ixtisaslı əksəriyyətinin dəstəyi lazımdır.

Müharibəyə son qoymaq üçün intensiv danışıqlar fonunda ABŞ və Rusiyanın Amerika investorunun iştirakı ilə, xüsusən də Şimal Axını vasitəsilə Avropaya Rusiya qazının tədarükünün bərpası imkanlarını müzakirə etdikləri barədə məlumatlar ortaya çıxdı.

Tərəflərin Lukoil aktivləri, nüvə texnologiyaları və Arktika LNG ilə bağlı digər potensial iqtisadi müqavilələri də nəzərdən keçirdikləri bildirilir.

Lakin Avropa Moskvadan əvvəlki enerji asılılığı modelinə qayıtmağa qarşıdır.

Məlum olduğu kimi, "Şimal Axını 1" 2022-ci ilin sentyabr ayında baş verən partlayışlardan bəri fəaliyyət göstərmir və "Şimal Axını 2" hələ də Almaniya hakimiyyət orqanlarından sertifikat almayıb. Hər iki boru kəməri AB məhdudiyyətlərinə məruz qalır.

Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı müdaxiləsindən əvvəl Rusiya boru kəməri qazı AB-nin qaz idxalının təxminən 40%-ni təşkil edirdi. 2025-ci ildə bu pay təxminən 6%-ə düşüb.

Avropa ölkələri Amerika mayeləşdirilmiş təbii qazı da daxil olmaqla alternativ təchizat mənbələrinə keçiblər. Belə şaxələndirmənin daha yüksək xərclərinə baxmayaraq, əksər AB ölkələri Rusiya qazından asılılığı ortaq təhlükəsizlikləri üçün risk hesab edirlər.

Əziz Mustafa