Son dərəcə güclü El Nino təhlükəsi artır, dəhşətli istilər başlayacaq, quraqlıq tuğyan edəcək

Yeni iqlim məlumatları göstərir ki, son dərəcə güclü El Nino ehtimalı il irəlilədikcə artır. Alimlər qeyd edirlər ki, Sakit Okeanda temperaturun artması qlobal hava sistemlərinə təsir göstərə bilər və bu da quraqlığa, daşqınlara və həddindən artıq isti dalğalarına səbəb ola bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu proses Türkiyədə yüksək temperatur və quraqlıq riskini də artıra bilər.

Avropa Orta Mənzilli Hava Proqnozları Mərkəzi (ECMWF) iqlim modellərinin bu ilin sonlarında Sakit Okeanda güclü "super" El Nino ehtimalını göstərdiyini bildirib. Ekvatorial Sakit Okeanda isti suyun qərbdən şərqə hərəkəti, zəifləyən ticarət küləkləri ilə birlikdə okean səthinin normadan yuxarı istiləşməsinə səbəb olur. Alimlər qeyd edirlər ki, bu cür güclü El Nino hadisələri adətən hər 10-15 ildən bir baş verir və qlobal temperatur rekordlarının qoyulduğu dövrlərə təsadüf edir.
The Washington Post qəzetinin məlumatına görə, El Niño qlobal hava sistemini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirmək potensialına malikdir. Bu proses Cənubi Amerikada güclü yağış və daşqın riskini artırır, Avstraliya, İndoneziya və Afrikanın bəzi yerlərində quraqlığı daha da pisləşdirə bilər. Qərbi Amerika Birləşmiş Ştatları daha isti və quru yaylar yaşaya bilər, cənub-şərqdə isə qış yağıntılarının artması müşahidə edilə bilər. Mütəxəssislər həmçinin vurğulayırlar ki, güclü El Niño dövrləri tropik siklon fəaliyyətinə təsir göstərə və qlobal temperaturun daha da artmasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, Türkiyədə El Niño təsiri əsasən Aralıq dənizi hövzəsində hiss olunur. Lakin, mümkün "Super El Niño"nun Türkiyənin iqlim sistemlərinə daha ciddi təsir göstərməsi gözlənilir. Bu kontekstdə, xüsusən də yaz və yay aylarında quraqlıq riskinin artması gözlənilir. Səlahiyyətlilər yağıntıların normadan aşağı ola biləcəyini və yayda yüksək temperaturların daha tez-tez baş verə biləcəyini bildirirlər.

Qeyd olunur ki, Türkiyədə iqlim dəyişikliyinin təsiri ən çox Aralıq dənizi və Egey bölgələrində hiss oluna bilər. Temperaturun artması və yağıntının azalması ilə meşə yanğınları riski də artır. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, vətəndaşlar quraqlığa və həddindən artıq istiyə hazır olmalıdır.

Əziz MUSTAFA