Batmış Sovet sualtı qayığı okeanı radiasiya ilə çirkləndirməkdə davam edir
Radiasiya sızmaları davamlı olaraq baş vermir, əksinə təcrid olunmuş "püskürmələr" şəklində baş verir.
Alimlər 30 ildən çoxdur ki, Norveç dənizinin dibində yatan K-278 Komsomolets sualtı qayığından radioaktiv sızmaları qeydə alıblar. ScienceAlert xəbər verir ki, 1989-cu ildə göyərtəsində baş verən yanğından sonra batan Sovet nüvə sualtı qayığı "K-278 Komsomolets"dən Norveç dənizinin dibində radioaktiv materialın davamlı sızması aşkar edilib.
Sualtı qayıq təxminən 1680 metr dərinlikdə yerləşir və hələ də potensial təhlükə yaradır: onun nüvə reaktoru və iki nüvə torpedası göyərtədə qalır. Torpedalar slzmalara görə etibarlı şəkildə qorunsa da, reaktor korroziyaya məruz qalır və bu da radioaktiv materialların vaxtaşırı suya buraxılmasına səbəb olur.
Tədqiqat sızmaların davamlı olmadığını, gövdənin müəyyən nöqtələrindən, xüsusən də ventilyasiya bacasından və reaktor bölməsindən təcrid olunmuş "emissiyalar" şəklində baş verdiyini aşkar etdi. Sualtı tədqiqat zamanı çirklənmiş suyun görünən buludları qeydə alınıb.
Nümunə təhlili stronsium, sezium, uran və plutonium izotoplarının yüksək konsentrasiyalarını aşkar etdi. Sualtı qayığın dərhal yaxınlığında bəzi maddələrin səviyyəsi normadan yüz minlərlə dəfə çox idi. Lakin, gövdədən cəmi bir neçə metr aralıda konsentrasiyalar kəskin şəkildə aşağı düşdü - radioaktiv elementlər dəniz suyu ilə tez bir zamanda seyreltildi.
Buna baxmayaraq, alimlər hələ də ətraf mühitdə əhəmiyyətli dərəcədə radionuklid toplanması aşkar etməyiblər. Dağıntılarda yaşayan dəniz orqanizmlərində radioaktiv seziumun səviyyəsi yalnız bir qədər yüksəkdir və heç bir aşkar ziyan əlamətləri göstərmir. Lakin, mövcud ətraf mühitə təsiri məhdud olsa da, vəziyyət dəyişə bilər. Zamanla sualtı qayığın gövdəsi paslaşmaqda davam edəcək və bu da potensial olaraq daha ciddi sızmalara səbəb olacaq.
Sualtı qayıq göyərtədəki yanğın zamanı batdı və heyət üzvlərinin əksəriyyəti həlak oldu. O vaxtdan bəri, dünya okeanlarında ən dərin və öyrənilməsi ən çətin radioaktiv yerlərdən biri olaraq qalıb.
Əziz MUSTAFA
