Kuşner Faktoru: Trampın kürəkəni dünya siyasətinə necə və niyə təsir edir
Vaşinqtonda Trampın qızı İvankanın əri Cared Kuşner "kölgə diplomatı" adlanır. 2024-cü ildə Ağ Evdən ayrılacağına söz versə də, gəlir vergisi bəyannaməsi təqdim etmək öhdəliyindən azad olaraq milyardlarla dollar dəyərində siyasəti və biznesi birləşdirməyə davam edir.
Bununla bağlı The Atlantic nəşri yazır ki, son 14 ay ərzində Kuşner Trampın xarici siyasətində əsas fiqura çevrilib. O, "könüllü" kimi dünyanı gəzib. Fevral ayında İrana hücumdan əvvəl Cenevrədə danışıqlarda iştirak edib. Ötən həftə vitse-prezident Vens ilə İslamabada səfər edib.
Onun əlaqə saxladığı şəxslər arasında Vladimir Putin, Volodimir Zelensk və Benyamin Netanyahu var. O, Səudiyyə Ərəbistanı və Yaxın Şərq liderləri ilə danışıqlar aparır. Bütün bunlar heç bir rəsmi mövqe olmadan baş verir.
Kuşnerin vəziyyəti hüquq mütəxəssislərinin kəskin tənqidinə səbəb olub. ABŞ hökuməti "xüsusi dövlət işçisi" statusuna malikdir. Elon Mask və Kori Levandovski bunu təsdiqləyiblər. Bu, maliyyə məlumatlarının açıqlanmasını tələb edir, lakin Kuşner fərqli bir yol seçib. Ağ Ev onu sadəcə özəl könüllü adlandırır. Administrasiyanın mətbuat katibi Anna Kelli bunu belə izah edir:
"Cənab Kuşner soruşulduqda dəyərli təcrübəsini səxavətlə təqdim etdi. O, bunu adi vətəndaş kimi edir və bütün administrasiya onun mürəkkəb problemlərin həllinə kömək etmək üçün ailəsindən və dolanışıq vasitələrindən uzaqlaşmaq istəyini yüksək qiymətləndirir."
Rəsmi olaraq işləmədiyi üçün maraqların toqquşması bəyannamələri təqdim etmir. Lakin onun şirkəti Affinity Partners milyardlarla dolları idarə edir. Bu vəsaitlərin əhəmiyyətli bir hissəsi vəliəhd şahzadə Məhəmməd bin Salmanın Səudiyyə Ərəbistanı fondundan gəlir. Kuşner özü bunu problem kimi görmür. O, əlaqələrini ölkə üçün bir sərvət hesab edir.
"İnsanların maraqların toqquşması adlandırdığı şeyə Stiv Vitkoff və mən təcrübə və dünyada sahib olduğumuz etibarlı münasibətlər deyirik", - Kuşner "60 dəqiqə" verilişində deyib.
O, əmindir ki, bu münasibətlər olmasaydı, Qəzzada girovların azad edilməsi kimi uğurlu razılaşmalar baş verməzdi. Lakin tənqidçilər Səudiyyə Ərəbistanına işarə edirlər. 2021-ci ildə Səudiyyə Ərəbistanı fondu ona 2 milyard dollar sərmayə qoyub. Bu, Kuşnerin firmasının fəaliyyətinin "hər cəhətdən qeyri-qənaətbəxş" olduğu qənaətinə gəlmələrinə baxmayaraq baş verib.
Demokratlar narazıdırlar, çünki Tramp etik nəzarəti effektiv şəkildə iflic edib. O, baş müfəttişlərin əksəriyyətini işdən çıxararaq onların yerinə loyal şəxsləri təyin edib.
Vətəndaşların Məsuliyyət və Etika üzrə rəhbəri Donald Şerman qeyd edir ki, Kuşnerin rolu rəsmi xüsusi elçilərin rolu ilə eynidir. Lakin onlar üçün tələblər fərqlidir ki, bu da təhlükəli bir presedent yaradır.
O, hazırda İrandakı müharibəyə fəal şəkildə diqqət yetirir. Vladimir Zelenski Kuşner və Vitkovu Yaxın Şərqdəki müharibə səbəbindən Ukrayna ilə bağlı aktiv işdən çəkildiklərinə görə tənqid edib. Lakin Pakistanda keçirilən son ABŞ-İran danışıqları Kuşner və Vitkov üçün uğursuz olub. Tərəflər ortaq məxrəc tapa bilməyiblər, baxmayaraq ki, atəşkəs qüvvədədir.
Buna baxmayaraq, Tramp ABŞ-ın Tehranla ikinci danışıqlar raunduna hazırlaşdığını açıqlayıb. Məkan hələlik dəqiqləşdirilməyib: iki variant nəzərdən keçirilir: Pakistanın paytaxtı İslamabad və ya Cenevrə.
Əziz MUSTAFA
