Gənc qan köçürülməsi beyin qocalmasını dayandırıb-dayandırmadığı barədə alim danışdı

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə, yaşlı gəmiricilərə gənc qan köçürüldükdə, alimlər beynin qismən "cavanlaşmasına" bənzər təsirlər müşahidə etdilər, lakin insanlar üçün qan köçürmənin faydası sübut olunmayıb. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə "Gazeta.Ru"ya akademik B.V. Petrovski adına Rusiya Elmi Cərrahiyyə Mərkəzinin Qocalma Biologiyası və Sağlam Uzunömürlülük İnstitutunun direktoru, profilaktik tibb klinikası ilə birlikdə, Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, biologiya elmləri doktoru Aleksey Moskalyov danışıb.

"2014-cü ilin klassik işində, yaşlı siçanlarda gənc qanın təsiri hippokampusun sinaptik plastisliyini, öyrənmə və yaddaş göstəricilərini yaxşılaşdırdı. Başqa bir işdə göstərildi ki, insan göbək ciyəsi plazması və TIMP2 faktoru yaşlı siçanlarda hippokampusdan asılı koqnitiv funksiyaları yaxşılaşdırır. Lakin bunlar heyvanlar üzərində aparılan klinik öncəsi modellərdir, insanların effektivliyinin sübutu deyil", - mütəxəssis bildirib.

Altsheymer xəstəliyi olan xəstələrdə aparılan kiçik randomizə edilmiş bir araşdırmada, gənc plazma ümumiyyətlə yaxşı tolere edildi, lakin araşdırma kiçik və qısa idi.

"Müəlliflər açıq şəkildə qeyd etdilər ki, effektivliyi müəyyən etmək mümkün deyil. Analizlər qlobal koqnisiya və ya beynin funksional əlaqəsində dəyişiklik göstərmədi; yalnız funksional şkalalar üzrə ayrı-ayrı siqnallar var idi, üstəlik, çoxsaylı müqayisələr üçün düzəliş edilmədən. Aydındır ki, bu, beyin qocalmasının dayandırılmasının sübutu deyil", - Moskalyov izah edib.

Onun sözlərinə görə, heyvanlar üzərində aparılan daha müasir işlər göstərir ki, faydalı təsir "gənc faktorların" əlavə edilməsi ilə deyil, "köhnə" faktorların seyreltilməsi ilə əlaqəli ola bilər.

"Siçan modellərində neytral plazma mübadiləsi/köhnə plazmanın seyreltilməsi koqnitiv testləri yaxşılaşdırdı və neyroinflamasiyanı azaltdı. Bu o deməkdir ki, "gənc qan cavanlaşdırır" ideyası bioloji cəhətdən çox sadələşdirilmişdir. Mexanizmlər heyvan modellərində belə tam aydın deyil. Beyin qocalmasını dayandırmaq üçün klinik bir metod olaraq gənc qan köçürülməsi hazırda təsdiqlənməyib və tədqiqatlardan kənarda sübut olunmuş terapiya kimi qəbul edilməməlidir", - doktor yekunlaşdırıb.

Almaz Həsənli