Alimlər son əsrdə insan kəlləsinin daha yuvarlaq hala gəldiyini aşkar ediblər
İnsan kəlləsinin forması son əsrdə əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Bu, 20-ci əsrin əvvəllərindəki insanların kəllə quruluşlarını müasir insanların kəllə quruluşları ilə müqayisə edən yapon tədqiqatçılarının gəldiyi nəticədir. Oxuməni.az xəbər verir ki, onların tədqiqatının nəticələri Amerika Bioloji Antropologiya Jurnalında (AJBA) dərc edilib.
Alimlər 1900-1920-ci illər arasında vəfat etmiş insanların kəllələrinin kompüter tomoqrafiyasını təhlil edib və onları 2022-2024-cü illər arasında vəfat etmiş müasir yaponların kəllələrinin skanları ilə müqayisə ediblər. Dəqiqlik üçün onlar 3D modellərdə 161 anatomik nöqtədən istifadə ediblər.
Məlum olub ki, son əsrdə kəllə daha yuvarlaqlaşıb: müasir insanların uzunsov baş formasına sahib olma ehtimalı daha azdır. Bundan əlavə, üz cizgiləri dəyişib: yanaq sümükləri daralıb, yuxarı çənə genişlənib və burun daha incə və daha qabarıq hala gəlib. Alimlər həmçinin alnın qısalmasını və qulaqların arxasındakı sümük çıxıntılarının artmasını qeydə alıblar. Tədqiqat rəhbəri Şiori Usuinin sözlərinə görə, bu dəyişikliklər təkamüllə izah edilə bilməyəcək qədər sürətlidir. Çox güman ki, bunlar həyat tərzi ilə əlaqədardır: uşaqlıq dövründə qidalanmanın və sağlamlığın yaxşılaşması, eləcə də daha az çeynəmə qüvvəsi tələb edən və üz sümüklərinin inkişafına təsir edən daha yumşaq qidalara keçid.
Gözlənilməz nəticə kişilər və qadınlar arasında fərqlərin artması olub. Kişilərdə qadınlara nisbətən daha aydın qaş silsilələri, daha böyük sümük çıxıntıları və daha qabarıq üz olub. Bu, həyat tərzinin uyğunlaşmasının bu cür fərqləri aradan qaldıracağı fərziyyəsinə ziddir.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, oxşar tendensiyalar digər ölkələrdə də müşahidə edilə bilər, lakin bunu təsdiqləmək üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.
Almaz Həsənli



































.jpg)




























































