Kanadada iki milyard illik su tapıldı: alimlərdən biri onu dadıb
Ontario şimalında, yerdən təxminən üç kilometr dərinlikdə geoloqlar iki milyard ildir ki, süxurda təcrid olunmuş suyu kəşf ediblər. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə “Space Daily” yazır.
"Bu, heyvanlardan, bitkilərdən və insanların əksəriyyətinin həyat haqqında düşündüyü demək olar ki, hər şeydən daha qədimdir. Bu su ən son səthlə təmasda olduqda, Yerdəki həyatın yeganə forması mikroorqanizmlər idi. Bu işə rəhbərlik edən tədqiqatçı, Toronto Universitetindən Barbara Şervud Lollar, bu suyu dadıb. O, bunu qəsdən və müəyyən bir məqsədlə edib. Birincisi, bu nə cür su idi," - deyə materialda bildirilir.
Belə su, Timmins (Kanada) yaxınlığındakı "Kid Krik" mədənində tapılıb. Tədqiqat zamanı Glencore şirkəti tərəfindən istifadə edilən bu mədən uzun müddətdir ki, dünyanın ən dərin qeyri-ferro metal mədəni kimi tanınır. Burada mis, sink və gümüş hasil edilir.
"Mədənin ən aşağı əlçatan nöqtəsi təxminən üç kilometr dərinlikdə yerləşir ki, bu da onu quruda hər hansı bir insanın bu dərinlikdəki süxura birbaşa çata biləcəyi azsaylı yerlərdən birinə çevirir," - deyə nəşrdə izah edilir.
Şervud Lollar ilk dəfə 1992-ci ildə bu yerə səfər edib, rekord nümunələr isə xeyli sonra əldə edilib. 2013-cü ildə onun komandası təxminən 1,5 milyard il orta qalma müddətinə malik olan 2,4 km dərinlikdəki çat suyu haqqında məlumat verib, həmçinin təxminən 2,64 milyard il əvvəl baş vermiş mineralizasiya ilə əlaqəli bir sistemə işarə edən nəcib qazlar şəklində dəlillər göstərib.
"2016-cı ildə onlar daha da dərinə - təxminən üç kilometrə qədər enərək, təxminən iki milyard il yaşı olan su tapıblar; bu barədə onlar həmin ilin dekabrında Amerika Geofizika İttifaqının iclasında məlumat veriblər," - Space Daily qeyd edir.
Suxurları və suyu dadmaq sahə işlərinin adi, baxmayaraq ki, çox cəlbedici olmayan bir hissəsidir. Duzluluq, geoloqun bir mayedən təyin edə biləcəyi ən sürətli göstəricilərdən biridir və dil bunun üçün kifayət qədər uyğun bir vasitədir. Xüsusilə, Şervud Lollar vurğulayıb ki, o, bu suları dadır ki, onların duzluluğunu qiymətləndirsin və su nə qədər qədimdirsə, bir o qədər duzlu olur.
Məlum olub ki, bu su çox duzlu idi.
Tədqiqatçı izah etdi ki, bu su dəniz suyundan təxminən on dəfə duzludur, qatı, acıdır və kükürd qoxusuna malikdir. Həmçinin, havaya məruz qaldıqda, həll olmuş dəmir oksigenlə reaksiyaya girdikcə, o, çətinliklə nəzərə çarpan narıncı rəng alır.
"Suyun yaşı təkcə kifayət qədər dəlil olardı, amma daha vacib olan suyun tərkibində nələr var. Mayenin kimyəvi tərkibi, xüsusən də dərin dəniz hidrotermal dəliklərində baş verənlərə bənzər reaksiyalar nəticəsində əmələ gələn sulfatlar bioloji aktivliyi göstərir. Suda həmçinin həll olmuş hidrogen var və Kidd Krik ərazisində aparılan sonrakı tədqiqatlar süxurlarda, qaranlıqda və günəş işığından təcrid olunmuş vəziyyətdə baş verən kimyəvi proseslərdə yaşaya bilən sulfat reduktorları da daxil olmaqla mikroorqanizmləri aşkar etdi", - məqalədə izah olunur.
Almaz Həsənli
