İnfarktın minlərlə insanın həyatını xilas edəcək yeni təsnifatı yaradılıb

Dünyanın aparıcı kardiologiya cəmiyyətləri ilk dəfə olaraq infarktı qarışıq nömrələmə sistemindən imtina edərək, miokard infarktının universal tərifini hazırlayıblar. 2026-cı ildə Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin (ESC) konqresində təqdim olunan yeni təsnifat diaqnostika və müalicəni yaxşılaşdırmaq üçün ürək tutmalarını üç aydın qrupa bölür. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə “Escardio.org” məlumat yayıb.

Miokard infarktı qan dövranının pozulması səbəbindən ürək əzələsinin bir hissəsinin ölməsidir. Bu xəstəlikdən 60 yaşdan kiçik insanların 3,8%-i, bu yaşdan yuxarı olanların isə 9,5%-i əziyyət çəkir. Əvvəllər həkimlər infarktın birinci və ya dördüncü tip kimi mürəkkəb sistemlərindən istifadə edirdilər ki, bu da həm xəstələri, həm də mütəxəssisləri çaşdırırdı. İndi Edinburq Universitetinin (Böyük Britaniya), Dyuk Universiteti Tibb Mərkəzinin (ABŞ) və Sidney Universitetinin (Avstraliya) alimləri infarktları ilkin, ikincili və prosedurla bağlı olaraq bölməyi təklif ediblər. Birincilər damar problemləri səbəbindən kortəbii şəkildə yaranır, ikincilər təzyiq sıçrayışları zamanı oksigen çatışmazlığından baş verir, üçüncülər isə ürək əməliyyatlarından sonrakı 30 gün ərzində özünü büruzə verir.

Dyuk Universiteti Tibb Mərkəzinin professoru Kristin Nyubi vurğulayıb: "Biz artıq xəstələrlə qəribə rəqəmlər barədə müzakirə aparmayacağıq. İndi biz infarktın səbəbini aydın dildə izah edə bilərik ki, insan öz xəstəliyini və gələcək müalicənin zəruriliyini dərk etsin".

Yeni tərifin Beynəlxalq Xəstəliklər Təsnifatına (BXT-11) uyğunlaşdırılması həkimlərə xəstələnmə statistikalarını daha dəqiq toplamağa və patologiyanın nadir səbəblərini öyrənməyə imkan verəcək. Məsələn, əsasən qadınlarda rast gəlinən və damar divarının təhlükəli yırtılması olan koronar arteriyanın spontan laylanması (SCAD) köhnəlmiş tiplər üçün qeyri-tipik simptomlar səbəbindən çox vaxt diaqnozsuz qalır.

Sadələşdirilmiş sistem təkcə həkimlərə deyil, həm də xəstələrin özlərinə kömək edəcək. Anlaşılan kateqoriyaların tətbiqi düzgün terapiyanın daha sürətlə təyin olunmasına imkan verəcək. Yeni standartların tətbiqi ilə həkimlər, xüsusən də gənc qadınlar arasında gizli infarkt formalarından ölüm hallarının azalacağını gözləyirlər.

Almaz Həsənli