AB Orbanın təcrübəsi səbəbindən yeni üzvlərin veto səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq istəyir
AB gələcək genişlənmədən sonra qərarların qəbul edilməsinin qarşısını almaq üçün yeni üzv dövlətlərin veto səlahiyyətlərini müvəqqəti olaraq ləğv etmək imkanını müzakirə edir.
Bu barədə Oxuməni.az The Guardian-a istinadən məlumat verib.
Nəşrin məlumatına görə, Avropa Komissiyası və AB ölkələri Moldova və Qərbi Balkan ölkələri kimi yeni AB üzvlərinin xarici siyasət məsələlərində və qərarların yekdilliklə qəbul edildiyi digər sahələrdə müəyyən müddət ərzində avtomatik veto səlahiyyətinə malik olmayacağı bir variantı nəzərdən keçirirlər.
Buraya sanksiyaların, beynəlxalq qərarların və ya vergi dəyişikliklərinin qarşısının alınması ehtimalı daxildir.
Bu ideya Macarıstanla bağlı təcrübədən sonra xüsusilə aktuallaşıb. Brüssel hələ də Viktor Orbanın hökumətinin bir sıra AB qərarlarını, xüsusən də Ukraynaya yardımla bağlı qərarları necə blokladığını xatırlayır.
Nəşrin məlumatına görə, veto səlahiyyətinin müvəqqəti məhdudlaşdırılması ilk dəfə olaraq doqquz rəsmi namizəd ölkə arasında qoşulmağa ən yaxın olan Monteneqroya tətbiq oluna bilər.
Bu ay xüsusi texniki qrup Monteneqronun üzvlük müqaviləsini hazırlamaq üçün ilk iclasını keçirib və bu, danışıqların 14 illik danışıqlardan sonra son mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.
Bir AB diplomatı qeyd edib ki, veto hüququnun təxirə salınması AB-nin genişlənməsi ilə bağlı "yaradıcı düşüncə" prosesinin bir hissəsi kimi nəzərdən keçirilən "konstruktiv həllərdən" biridir.
"Genişmiqyaslı genişlənmənin həm namizəd ölkələrə, həm də AB-nin özünə fayda verməsini necə təmin etmək barədə müzakirələr davam edir. Daxili islahatlar və üzvlük müqavilələrinin müxtəlif aspektləri ilə bağlı ideyalar bu prosesin bir hissəsidir", - deyə başqa bir diplomat əlavə edib.
Lakin AB belə bir ideyanın hüquqi cəhətdən ziddiyyətli olduğunu etiraf edir. Buna görə də, veto hüququnun məhdudlaşdırılması yalnız "ikinci dərəcəli üzvlər"in yaradılmasının qarşısını almaq üçün müvəqqəti mexanizm kimi qəbul edilir.
Eyni zamanda, Brüssel daxili islahatlar olmadan genişlənmənin AB-ni iflic edə biləcəyindən qorxur.
Almaniya artıq Birliyin qərar qəbuletmə sisteminin dəyişdirilməsinin zəruriliyini açıq şəkildə müzakirə edir. Almaniyanın xarici işlər naziri Yohann Vadeful əvvəllər 35 ölkəsi olan AB-nin köhnə qaydalar çərçivəsində fəaliyyət göstərə bilməyəcəyini bildirmişdi.
Namizəd ölkələr arasında Ukrayna müharibənin miqyası, yenidənqurmanın böyük xərcləri və AB üçün geosiyasi əhəmiyyəti səbəbindən xüsusi hal hesab olunur.
AB-nin hesablamalarına görə, Ukrayna texniki olaraq üzvlük prosesini təxminən dörd il ərzində başa çatdıra bilər, lakin son qərar yalnız islahatlardan deyil, həm də siyasi vəziyyətdən və müharibənin mümkün sonluğundan asılı olacaq.
Bu arada, Avropada yeni ölkələr üçün digər inteqrasiya modelləri ilə bağlı müzakirələr davam edir.
Xüsusilə, Almaniya kansleri Fridrix Merts tam üzvlük yolunda ara mərhələ olaraq Ukrayna üçün "assosiativ üzvlük" təklif etdi.
Bu format Ukraynanın səsvermə hüququ olmadan Aİ qurumlarında və görüşlərində iştirakını təmin edəcək.
Əziz Mustafa
.jpg)
