Tramp aprelin əvvəlində Çinə səfər edəcək

ABŞ prezidenti Donald Tramp cəmi bir neçə aydan sonra, aprelin ilk həftəsində Çin lideri Si Cinpinlə zirvə görüşü üçün Pekinə səfər edəcək. Bu barədə Politico məlumat yayıb. Prezidentin planları ilə tanış olan üç mənbə bu məlumatı nəşrə bildirib. Lakin Ağ Evin sözçüsü səfərin tarixlərinin hələ müəyyən edilmədiyini bildirib.

Yeri gəlmişkən, 2025-ci ilin oktyabrında Cənubi Koreyada keçirilən zirvə görüşündən sonra Tramp aprel ayında Çinə səfər etmək niyyətini açıqlayıb. Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, iki lider ötən həftə telefonla danışıblar. Politico hesab edir ki, söhbət onların növbəti səfərinə hazırlıq xarakteri daşıyır. Söhbət zamanı onlar ticarət məsələlərindən tutmuş xarici münaqişələrə qədər müxtəlif məsələləri müzakirə ediblər.

Rəsmi mənbələrə görə, Tramp bildirib ki, Si Cinpinlə söhbəti zamanı liderlərin 2025-ci ilin oktyabrında Cənubi Koreyada görüşləri zamanı müzakirə etmədikləri Tayvan mövzusunu müzakirə ediblər.

Buna görə də, bu, Tayvan məsələsinin bu yaz danışıqları zamanı qaldırıla biləcəyini və sammitdən əvvəl əsas gərginlik nöqtəsinə çevrilə biləcəyini göstərə bilər.

"Si Cinpin vurğulayıb ki, Tayvan məsələsi Çin-ABŞ münasibətlərində ən vacib məsələdir. Tayvan Çin ərazisidir. Çin öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qorumalı və heç vaxt Tayvanın ayrılmasına icazə verməyəcək. ABŞ Tayvana silah satarkən ehtiyatlı olmalıdır", - deyə Çin Xarici İşlər Nazirliyi bildirib.
Politico qeyd edir ki, qarşıdan gələn sammit iki lider arasında 2026-cı ildə keçiriləcək dörd görüşün birincisi ola bilər. ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessentin sözlərinə görə, Si Trampla bu yay Vaşinqtonda və ya Mar-a-Laqoda görüşə bilər. Liderlər həmçinin Mayamidə keçiriləcək G20 sammitində və Çinin Şençjen şəhərində keçiriləcək APEC (Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq) sammitində görüşə bilərlər.

Tayvanla bağlı müharibə təhlükəsi
Xatırladaq ki, dekabr ayında ABŞ Tayvan üçün indiyə qədər ən böyük hərbi yardım paketini təsdiqləyib. Dəyəri 11,1 milyard dollar olan bu müqavilə ABŞ-Tayvan münasibətləri tarixində ən böyük müqavilə hesab olunur.

Çin Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, telefon danışığı zamanı Si Trampa xəbərdarlıq edib ki, Tayvana ABŞ silahlarının satışı Amerika liderinin Pekinə planlaşdırılan səfərini təhlükəyə ata bilər.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ-ın hərəkətlərinə cavab olaraq Çin dekabr və yanvar aylarında Tayvan yaxınlığında genişmiqyaslı hərbi təlimlərə başlayıb və bununla da regional gərginliyi artırıb. Vaşinqton da öz növbəsində Pekini təmkinli olmağa və sülhü qorumaq üçün açıq dialoqa çağırıb.

Əziz MUSTAFA