Hörmüz boğazında neft tankerində partlayış: Dəniz nəqliyyatı və neft bazarı ilə bağlı narahatlıq artır

Hörmüz boğazında neft tankerində partlayış və yanğın baş verdiyi bildirilir. İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələri gəminin dəniz minasına toxunduğunu açıqlayıb. Hadisə Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi və dünya enerji təchizatının təhlükəsizliyinin yenidən gündəmə gəldiyi bir vaxtda baş verib. Məlumat "Reuters" tərəfindən 19 oktyabr 2026-cı ildə yayımlanıb.

Partlayış necə baş verib?
Yayılan məlumata görə, neft tankeri Hörmüz boğazının cənub hissəsindən keçərkən dəniz minasına toxunub. Bildirilib ki, partlayış gəminin mühərrik bölməsində baş verib və bundan sonra yanğın başlayıb.
İran tərəfinin iddiasına əsasən, tanker naviqasiya və mövqeləndirmə sistemlərini söndürüb, həmçinin İranın icazə vermədiyi marşrutla hərəkət etməyə çalışıb. Rəsmi Tehran hadisəni dəniz nəqliyyatı qaydalarının pozulması ilə əlaqələndirib.
Bununla belə, gəminin adı, bayrağı, ekipaj üzvlərinin vəziyyəti və mümkün xəsarətlər barədə ətraflı təsdiqlənmiş məlumat yoxdur.
Hörmüz boğazı Fars körfəzini Oman körfəzi və Ərəbistan dənizi ilə birləşdirən, dünya enerji ticarətinin əsas dəniz yollarından biridir. Bu marşrut vasitəsilə böyük həcmdə xam neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz dünya bazarlarına daşınır.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin əvvəlki məlumatlarına görə, qlobal neft istehlakının təxminən beşdə biri normal şəraitdə bu boğazdan keçirdi. Buna görə də burada yaranan hər hansı ciddi təhlükəsizlik problemi neft daşımalarına, sığorta xərclərinə və enerji qiymətlərinə təsir göstərə bilər.

Hadisə dünya neft bazarına necə təsir edə bilər?
Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükə altında qalması enerji bazarlarında qeyri-müəyyənliyi artırır. Tankerlərin hərəkətinin məhdudlaşması və ya marşrutların dəyişdirilməsi daşınma xərclərinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
"Reuters"-in 19 oktyabr tarixli məlumatına görə, Brent markalı neftin fyuçers qiyməti həmin gün səhər ticarətində 2,08 faiz azalaraq bir barel üçün 107,57 dollara düşüb. Bu, tanker hadisəsinin neft qiymətlərini mütləq artırdığı anlamına gəlmir: bazara geosiyasi risklərlə yanaşı, digər iqtisadi və siyasi amillər də təsir göstərir.
Hörmüz boğazındakı hadisə son günlərdə dəniz nəqliyyatı ilə bağlı qeydə alınan təhlükəsizlik problemləri fonunda baş verib. İran tərəfi boğazdan keçən gəmilərin hərəkətinə nəzarət tədbirlərini sərtləşdirdiyini bildirir. ABŞ və İran arasında boğazın açılması və dəniz nəqliyyatının bərpası ilə bağlı fikir ayrılıqları da davam edir.
Hazırda insidentin bütün təfərrüatları, o cümlədən gəminin kimə məxsus olması və ətraf mühitə mümkün zərərin miqyası barədə təsdiqlənmiş məlumatlar məhduddur...

Şahmurad