Finlandiya ABŞ-ı Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətlərini NATO-nun 5-ci maddəsi ilə müqayisə etməməyə çağırıb

Finlandiya ABŞ-dan Ukrayna üçün müharibə başa çatdıqdan sonra veriləcək təhlükəsizlik zəmanətlərini "NATO-nun 5-ci maddəsinə analoq" adlandırmamağı xahiş edib.

Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə “Politico”, nəşrin əldə etdiyi ABŞ Dövlət Departamentinin məxfi məktubuna istinadən yazıb.

Sənəddə qeyd olunur ki, Finlandiya Xarici İşlər Naziri Elina Valtonen ABŞ konqresmenləri ilə danışıqlar zamanı ABŞ-ı "5-ci maddəyə bənzər zəmanətlər" terminindən istifadə etməməyə xəbərdar edib, çünki bu, NATO-nun gələcək razılaşmalarda iştirakı barədə yanlış təsəvvür yarada bilər.

Media qeyd edir ki, Helsinki belə ifadələrin Alyansın kollektiv müdafiəsinin əsas prinsipini zəiflədə biləcəyindən narahatdır.

Sənəddə deyilir ki, Kiyev və Moskva arasında danışıqlar zamanı ifadələr xüsusi rol oynayır, çünki hətta şərti müqayisələr də milli təhlükəsizlik sahəsində ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.

Eyni zamanda, Valtonen görüş zamanı vurğulayıb ki, Rusiya uzunmüddətli strateji təhdid olaraq qalır və "zəif" sülh müqaviləsi Ukraynanı gələcək təcavüzdən qorunmaq imkanından məhrum edə bilər.

Onun sözlərinə görə, Alyans ilə Ukrayna üçün mümkün olan zəmanətlər arasında aydın bir "təhlükəsizlik baryeri" olmalıdır. Finlandiya müdafiə naziri də sonradan oxşar mövqe bildirdi.

“Politico” qeyd edir ki, Finlandiya Ukraynanı dəstəkləyir, lakin eyni zamanda "təhlükəsizlik zəmanətləri" anlayışına ehtiyatla yanaşır, çünki bu, uzunmüddətli öhdəliklər yarada bilər.

Eyni zamanda, nəşrin məlumatına görə, Valtonen Qərbin Moskvadakı niyyətləri barədə, xüsusən də sanksiyaların yumşaldılması və Rusiyanın iqtisadi və siyasi mövqeyinin güclənməsi halında, sadəlövh olmamalı olduğunu vurğuladı.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, "5-ci maddə" termininin NATO kontekstindən kənarda istifadəsi yanlış gözləntilər yarada və kollektiv müdafiə mexanizminə olan etimadı zəiflədə bilər, həmçinin guya Rusiyanı Ukrayna qarşısında Qərbin real öhdəliklərini "möhkəmliyə görə sınamağa" təhrik edə bilər.

Almaz Həsənli