Özbəkistanda doğum nisbəti ardıcıl ikinci ildir ki, azalır

2025-ci ilin sonuna qədər ölkədə 879.600 uşaq dünyaya gəlib ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən 5,1% azalma deməkdir. Doğum nisbətindəki bu azalma ardıcıl ikinci ildir ki, qeydə alınıb və rekord sayda rayon və şəhərə təsir edib. İqtisadçı Mirkomil Xolboyev bunun 1990-cı illərin demoqrafik çöküşünün əks-sədası ilə əlaqəli ola biləcəyini irəli sürüb.
Milli Statistika Komitəsinin məlumatlarına görə, 2025-ci ildə Özbəkistanda doğum sayı 2020-ci ildən bəri ilk dəfə 900.000-dən aşağı düşərək 879.600-ə çatıb.

2024-cü illə müqayisədə bu rəqəm 46.800 və ya 5,1% azalıb. Müqayisə üçün, 2024-cü ildə doğum nisbəti 3,7% və ya 35.500 azalıb. İl ərzində ölənlərin sayı 177.100 nəfərə çatıb ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən təxminən 2.700 nəfər çoxdur. Əhalinin təbii artımı 702.500 nəfər olub (2024-cü ildə 743.400, 2023-cü ildə 789.200).

1 yanvar 2026-cı il tarixinə Özbəkistanın daimi əhalisi 38.236.700 nəfəri keçib ki, bu da il ərzində 1,8% artım deməkdir. Əvvəlki il bu rəqəm 2%, 2023-cü ildə isə 2,2% artıb.

Keçən il doğum nisbəti hər min nəfərə 23,2, ölüm nisbəti isə hər min nəfərə 4,7 nəfər olub. Şəhər yerlərində 419.500 doğuş (47.7%) qeydə alınıb, kənd yerlərində isə bu rəqəm 460.100 (52.3%) təşkil edir.

Ölümlərin 55.1%-ni (97.500) kişilər, 44.9%-ni (79.600) isə qadınlar təşkil edib. Bütün ölümlərin 54.1%-ni şəhərlər, 45.9%-ni isə kənd yerləri təşkil edib.

2025-ci ildə ölkədə 454.700 oğlan (əvvəlki ilə nisbətən 51,7% və 51,9%) və 424.900 qız (48,3% və 48,1%) dünyaya gəlib. Beləliklə, respublikada orta hesabla hər 100 qıza 107 oğlan düşür. Mirkomil Xolboyevin sözlərinə görə, bu, təbii göstəricidən bir qədər yüksəkdir. 2024-cü ildə orta hesabla hər 100 qıza 107,3 ​​oğlan düşürdü.

Demoqrafiyada doğuş zamanı 105 oğlana 100 qızın təbii nisbəti təbii nisbət hesab olunur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bunu "doğuş zamanı gözlənilən cins nisbəti" hesab edir. Bu o deməkdir ki, ayrı-seçkilik və ya müdaxilə olmadığı təqdirdə, gözlənilən nisbət hər 100 qıza təxminən 105 oğlan təşkil edir, baxmayaraq ki, bu nisbət 103 ilə 107 arasında dəyişə bilər.

Əziz Mustafa