Qırğızıstanda növbədənkənar prezident seçkiləri tələb edənlər saxlanılıb

Prezident Sadır Japarova ünvanlanmış və növbədənkənar prezident seçkiləri tələb edən petisiyanı imzalayan yetmiş beş nəfər Qırğızıstan Daxili İşlər Nazirliyinin İstintaq Xidmətinə gətirilib. Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, etirazın üç təşəbbüskarı saxlanılıb.

Müstəntiqlər hesab edirlər ki, keçmiş baş nazirin müavini Bekbolot Talqarbekov, Kurmanbek Dıkanbayev və keçmiş millət vəkili Emilbek Uzakbayev petisiya təşəbbüskarlarıdır. Onların evlərində axtarış aparılıb, daha sonra fəallar saxlanılıb və müvəqqəti saxlama təcridxanasına yerləşdirilib. Onlara qarşı kütləvi iğtişaşlara görə cinayət ittihamları irəli sürülüb.

Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidməti bildirib ki, "Petisiyada yer alan bəzi ifadələr geniş ictimai narazılığa səbəb olub və ölkədəki ictimai-siyasi vəziyyəti daha da gərginləşdirib".

Bir neçə gün əvvəl prezidentə və parlament spikerinə ünvanlanmış və 2026-cı ildə yeni prezident seçkilərinin dərhal keçirilməsini tələb edən kollektiv müraciət yayılıb.

Fevralın 11-də Qırğızıstan Elmlər Akademiyası ekspertlərinin müraciəti təhlil etdiyini və erkən seçkilər ideyasının hüquqi cəhətdən etibarsız və qeyri-sabitliyə çağırış kimi şərh edilə biləcəyi qənaətinə gəldiyini açıqladı.

Müraciətdə deyilir: "Sadır Japarovun ilk prezidentlik müddəti altı ildir və beş illik müddət müəyyən edən yeni Konstitusiyanın keçid müddəaları əvvəllər əldə edilmiş mandatı ləğv etmir. Erkən prezident seçkilərinin təyin edilməsi üçün heç bir hüquqi əsas yoxdur. Ölkə rəhbərliyinin hazırkı kursu milli maraqlara uyğundur və iqtisadiyyatda və sosial sahədə konkret nəticələr nümayiş etdirib".

Baş nazirin müavini Edil Baysalov cəmiyyəti xalq tərəfindən seçilmiş prezidentin ətrafında birləşməyə və onun qanunun aliliyinin, konstitusiya qaydasının və davamlı sabitliyin gücləndirilməsi siyasətini dəstəkləməyə çağırdı.

Baysalov sosial mediada yazıb: "Son aylarda müəyyən məsuliyyətsiz elementlər, qocalmış "vurulmuş pilotlar" və "siyasi müflislər", xalq generalının (Dövlət Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin keçmiş rəhbəri Kamçıbek Taşiyev - İF) adı arxasında gizlənənlər özlərini tarixin yaradıcıları kimi təsəvvür ediblər. Öz şəxsi məqsədlərini güdərək, onun adından danışmağa, şəxsi hakimiyyət istəkləri və qarşıdan gələn hökumət dəyişikliyi ilə bağlı guya artıq qəbul edilmiş qərarları fəal şəkildə təbliğ etməyə, təmkinsizlik və gizli qarşıdurma atmosferi yaratmağa başlayıblar".

O qeyd edib ki, bu, təhlükəli qeyri-müəyyənliyə səbəb olub. "Cəmiyyətdə guya ikili hakimiyyət strukturu, erkən seçkilərin zəruriliyi və mövcud hökumətin qanunsuzluğu barədə söhbətlər dolaşmağa başlayıb. Məhz bu təxribatçılar və onların açıq ambisiyaları Sadır Japarovla Kamçıbek Taşiyev arasında artıq cəmiyyəti və dövləti bölmək təhlükəsi ilə üzləşməyə başlayıb", - deyə Baş nazirin müavini vurğulayıb.

Baysalov vurğulayıb ki, "prezident seçkiləri gələn ilin yanvar ayının müəyyən edilmiş son tarixində keçirilməlidir".

Japarov 10 fevralda Qırğızıstan Milli Təhlükəsizlik Dövlət Komitəsinin rəhbəri Kamçıbek Taşiyevi və onun üç müavinini vəzifəsindən azad etdi. Jumqalbek Şabdanbekov dövlət komitəsinin sədri vəzifəsini icra edən təyin edildi. Prezident qərarını milli birliyin gücləndirilməsi və cəmiyyətdə parçalanmanın qarşısının alınması zərurəti ilə izah etdi.

Əziz MUSTAFA