Böyük Britaniya hökuməti müdafiə xərclərinin artımını sürətləndirməyi müzakirə edir

Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer büdcəyə milyardlarla funt sterlinqə başa gələ biləcək müdafiə xərclərinin əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasını planlaşdırır, hökumət mənbələri BBC-yə bildiriblər.

Keçən həftə sonu Münhen Təhlükəsizlik Konfransında Starmer dedi: "Daha geniş təhlükəni aradan qaldırmaq üçün daha çox və daha sürətli xərcləməli olduğumuz aydındır."

Keçən il Baş nazir 2027-ci ilin aprel ayına qədər əsas müdafiə xərclərinin ÜDM-in 2,5%-nə çatacağına söz vermiş və növbəti Parlamentdə (potensial olaraq 2029-cu ildən sonra) bu xərcləri ÜDM-in 3%-nə çatdırmağı hədəflədiyini bildirmişdi.

BBC-yə məlum olub ki, Baş nazirin köməkçiləri hazırda hazırkı Parlamentin sonuna qədər, yəni 2029-cu ilə qədər 3% həddinə çatmağı düşünürlər.

Lakin hələlik heç bir qərar qəbul edilməyib və Maliyyə Nazirliyinin bu planlardan ehtiyatla yanaşdığı bildirilir.

Bu ideya fevralın əvvəlində Baş nazir və onun müşavirləri arasında keçirilən görüşdə müzakirə edilib və onlar uzun müddətdir təxirə salınan "müdafiə investisiya planı" çərçivəsində mövcud müdafiə öhdəliklərini necə ən yaxşı şəkildə yerinə yetirməyi müzakirə ediblər.

Yanvar ayında dərc olunan məlumatlara görə, Müdafiə Nazirliyinin növbəti dörd il ərzində mövcud xərcləri ödəmək üçün əlavə 28 milyard funt sterlinqə ehtiyacı olacaq.

Baş Qərargah rəisi ser Riçard Nayton yanvar ayında millət vəkillərinə deyib: "İstədiyimiz hər şeyi büdcəmiz daxilində istədiyimiz qədər tez edə bilmərik".

Əvvəlki öhdəliklərin artan müdafiə xərclərini və mövcud müqavilələri əhatə etməyəcəyinin anlaşılması hökuməti xərcləmə planlarını yenidən nəzərdən keçirməyə və onların icra müddətini qısaltmağa sövq edib.

Dauninq-strit mənbələri BBC-yə bildiriblər ki, müdafiə investisiya planı hələ də yekunlaşdırılır və heç bir qərar qəbul edilməyib. Onlardan biri deyib: "Bu barədə çoxlu fərziyyələr var".

Şənbə günü Münhendə Keyr Starmer Rusiyadan gələn təhlükəyə qarşı müdafiə xərclərinin artırılmasının zəruriliyi barədə ətraflı arqument irəli sürüb.

O deyib: "Hərbi gücümüzü gücləndirməliyik, çünki bu, dövrümüzün valyutasıdır". "Daha çox xərcləməli, daha çox iş görməli və daha çox əlaqələndirməliyik".

Baş nazirin sözlərinə görə, müdafiə xərclərinin artırılması ABŞ-dan daha az asılılıq deməkdir: "Həddindən artıq asılılıqdan qarşılıqlı asılılığa keçməyə imkan verəcək nəsillərarası investisiyalar qoymalıyıq".

O əlavə edib ki, bu, həmçinin Böyük Britaniyaya Ukraynanı müdafiə etməkdə Avropa müttəfiqləri ilə daha sıx əməkdaşlıq etməyə imkan verəcək.

"Daha geniş təhlükəyə qarşı durmaq üçün daha çox və daha sürətli xərcləməli olduğumuz aydındır", Starmer deyib. "Təhlükəsizlik və müdafiə xərclərini 5%-ə qədər artırmaq üçün tarixi bir razılaşma əldə etməklə buna kollektiv öhdəliyimizi nümayiş etdirdik və innovativ həlləri nəzərdən keçirməyə hazırıq".

Əziz Mustafa