Özbəkistan süni yağış üçün pilot layihə hazırlamağa başlayacaq

Özbəkistan süni yağış texnologiyasını tətbiq etmək üçün pilot layihə hazırlayacaq. Bunun yağıntını 10-20% artıracağı proqnozlaşdırılır. Bundan əlavə, ölkə drenaj sistemlərini qapalı sistemə çevirməyi və yüz minlərlə hektar ərazidə suya qənaət edən texnologiyalar tətbiq etməyi planlaşdırır.

Özbəkistan süni yağış texnologiyasını tətbiq etmək üçün pilot layihə hazırlayacaq. Layihə Fransa, Çin və Səudiyyə Ərəbistanının təcrübəsinə əsaslanacaq. Bu, Prezident Şavkat Mirziyoyevin 2026-cı il üçün dövlət proqramı haqqında fərmanı ilə nəzərdə tutulub. Layihə işə salındıqda, yağıntının təbii səviyyələrə nisbətən 10-20% artacağı proqnozlaşdırılır.

İnkişaf 1 martda başlayacaq və Ekologiya və İqlim Dəyişikliyi üzrə Milli Komitə, Elmlər Akademiyası və Daşkənd regional administrasiyası layihə menecerləri təyin olunacaq.

2025-ci ildə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Nəvai vilayətinin Kanimex rayonunda süni yağış sisteminin quraşdırıldığını açıqladı. Layihə Qazaxıstanın Beynəlxalq İqlim Dəyişikliyi Texnologiyaları Mərkəzi şirkəti ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilib.

Suyun səmərəli istifadəsi sahəsində üç il ərzində 10.000 km açıq drenaj sistemlərinin qapalı sistemə çevrilməsi planlaşdırılır. 1 martda başlayan birinci mərhələdə Kaşkadərya, Surxandərya, Buxara və Xorazm bölgələrində 3.000 km drenaj və kollektor şəbəkələri qapalı sistemə çevriləcək.

Bundan əlavə, bəzi suvarma kanallarının təzyiq boru kəmərlərinə sınaqdan keçirilməsi planlaşdırılır. 2026-cı ilin sonuna qədər Kaşkadərya bölgəsində ən azı 54,1 km şəbəkə şüşə lifli borulardan istifadə etməklə tam qapalı sistemə çevriləcək.

504.000 hektar ərazidə suya qənaət edən texnologiyaların tətbiqi planlaşdırılır ki, bu da 5 milyard kubmetr suya qənaət etməyə imkan verəcək. 1300 kilometrlik kanalların, suvarma şəbəkələrinin və digər suvarma qurğularının yataqlarının betonlanması ilə hər il əlavə 500 milyon kubmetr suya qənaət edilməsi proqnozlaşdırılır.

Xüsusilə, 75.400 hektar ərazidə damcı suvarma, 97.000 hektar ərazidə çiləyici suvarma və 26.200 hektar ərazidə ayrı-ayrı suvarma tətbiq olunacaq. Suyun bərabər paylanmasını təmin etmək üçün 203.000 hektar ərazidə lazerlə hamarlama tətbiq olunacaq.

Əvvəllər bildirildiyi kimi, 2028-ci ilə qədər Özbəkistanda bütün suvarılan torpaqların 80%-də suya qənaət edən texnologiyaların tətbiqi planlaşdırılır. Bu, ildə 3,5 milyard kubmetrə qədər suya qənaət etməyə imkan verəcək.

Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Əlişir Şükürov əvvəllər bildirmişdi ki, kənd təsərrüfatı və su idarəçiliyi sahəsindəki layihələrə 2026-cı ilin sonuna qədər beynəlxalq maliyyə institutlarından 744 milyon dollar vəsait cəlb etmək planlaşdırılır.

Əziz Mustafa